ΜΕΛΙΣΣΙΝΟΣ «ΕΝΑΣ ΜΙΚΡΟΣ ΘΡΥΛΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΘΡΥΛΩΝ»

Του Jason Schoonover / CANADA HERALD TRIBUNE / 1978

Ο Σταύρος Μελισσινός μπροστά από το ιστορικό εργαστήρι ελληνικών σανδαλιών του στην Αθήνα, γνωστό ως «Ο Ποιητής Σανδαλοποιός». Φωτογραφία ευγενική παραχώρηση του Jason Schoonover.

ΑΘΗΝΑ– Δεν συμβαίνει συχνά ένας άνθρωπος να μετατρέπεται ο ίδιος σε τουριστικό αξιοθέατο, όμως αυτό ακριβώς συμβαίνει με τον ποιητή σανδαλοποιό του αθηναϊκού παζαριού, τον Σταύρο Μελισσινό· αν τον περιγράφαμε ως έναν σεμνό θρύλο, θα βρισκόμασταν πιο κοντά στην αλήθεια.

Διεθνώς αναγνωρισμένος ποιητής ο ίδιος, είναι επίσης ο σανδαλοποιός προσωπικοτήτων όπως η Σοφία Λόρεν, η οποία φορά τα σανδάλια του από τότε που γύρισε την ταινία «Το Παιδί και το Δελφίνι» στα ελληνικά νερά, τόσο παλιά που κανείς δεν θέλει πια να θυμάται, οι Beatles, ο Ρούντολφ Νουρέγιεφ, η Μάργκο Φοντέιν, η Ζακλίν Ωνάση, ο Άντονι (Ζορμπάς, Ο Έλληνας Μεγιστάνας) Κουίν, ο Τζορτζ Πέπαρντ, η Ούρσουλα Άντρες και οι αείμνηστοι Τζόζεφ Κότεν και Γκάρι Κούπερ. Με τέτοια πελατεία, κάτι πρέπει να έκανε σωστά.

Το μικροσκοπικό και ανεπιτήδευτο κατάστημα του Μελισσινού βρίσκεται στη σκιά της Ακρόπολης, δίπλα στην πλατεία Μοναστηρακίου. Εκεί βλέπει κανείς την πολύχρωμη, χαοτική συμφόρηση από πάγκους, καρότσια και μαγαζιά που συνθέτουν το μεγάλο παζάρι, όπου τουριστικά είδη, όπως σφυρήλατες μπρούντζινες κατσαρόλες και τηγάνια, απομιμήσεις αγαλμάτων της Αθηνάς και καρτ ποστάλ, παζαρεύονται και πωλούνται. Σε μια περιοχή όπου η δραχμή δεν είναι πια ό,τι ήταν, και όπου συχνά είναι καλύτερο να φυλάγεται κανείς από Έλληνες που φέρνουν δώρα προς πώληση, ο Μελισσινός ξεχωρίζει ως ένας διακριτικός έμπορος και τεχνίτης που προσφέρει, σε λογική τιμή, ένα ποιοτικό προϊόν φτιαγμένο με τον δικό του τίμιο μόχθο.

Βρίσκεται στην Πανδρόσου 89, εκείνον τον στενό δρόμο με τα ακόμη στενότερα μαγαζιά, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους ξένους παραθεριστές τους οποίους ελκύει ο ελληνικός τρόπος ζωής. Εκεί, ανάμεσα στην ακαταστασία και στη μυρωδιά του δέρματος, ο γνωστότερος ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και λογοτεχνικός μεταφραστής της Ελλάδας ασκεί ήρεμα την τέχνη του.

Το επίκεντρο όλης αυτής της προσοχής είναι ένας φαλακρός μεσήλικας, με τα χρόνια να έχουν αφήσει διακριτικά το σημάδι τους στη σιλουέτα του, αλλά με τα χαρούμενα, άδολα μάτια ενός παιδιού, ένα γλυκό πρόσωπο και τη σιγουριά του έμπειρου τεχνίτη στα χέρια του.

Από τότε που άρχισε να γράφει ποίηση, το 1953, ο Μελισσινός έχει εκδώσει 10 ποιητικές συλλογές, πολλές από τις οποίες έχουν μεταφραστεί στο εξωτερικό. Τα έργα του βρίσκονται στις βιβλιοθήκες των Πανεπιστημίων Harvard και Oxford. Έχει αποτελέσει αντικείμενο αφιερωμάτων στο B.B.C., στα τρία μεγάλα αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα και, πρόσφατα, με αφορμή μια επίσκεψη της Μις Καναδά, και στο δικό μας CTV. Έχει επίσης γράψει αρκετά θεατρικά έργα και έχει μεταφράσει στα ελληνικά έργα πολλών μεγάλων λογοτεχνών. «Τα ελληνικά είναι πλουσιότερα από άλλες γλώσσες και συχνά οι μεταφράσεις είναι καλύτερες», λέει. Το γνωστότερο έργο του, το «Melissinos Rubayat» του 1959, του οποίου και οι 127 στροφές υμνούν κάτι πολύ αγαπητό στα χείλη πολλών Ελλήνων –το κρασί–, περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα σπουδών αρκετών μεγάλων αμερικανικών πανεπιστημίων. Ακόμη και τις γνώσεις του στην επισκευή ραδιοφώνων, που απέκτησε στα νεανικά του χρόνια στον στρατό, τις συνδέει με την τέχνη του. «Υπάρχει μια ομοιότητα ανάμεσα στα μαθηματικά και την ποίηση. Είναι πολύ κοντά»

Η ποίησή του είναι λυρική, τείνει προς τον ρομαντισμό του Ομάρ Καγιάμ και είναι ταυτόχρονα φιλοσοφική και απλή. Έχει φτάσει μάλιστα στο σημείο ένα από τα έργα του, το θεατρικό «Ζώνη Αγνότητας», να έχει απαγορευτεί στην Ελλάδα για πολιτικούς λόγους – γεγονός για το οποίο είναι ιδιαίτερα υπερήφανος.

Γιατί ένας άνθρωπος με τέτοια φήμη συνεχίζει να εργάζεται σε μια κανονική δουλειά;

«Ένας συγγραφέας που δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να γράφει», απαντά, «είναι σαν το φεγγάρι που δίνει κάποιο φως, αλλά είναι δανεικό, παρμένο από τον ήλιο. Ένας συγγραφέας χρειάζεται εμπειρίες από πρώτο χέρι, τις οποίες μόνο η εργασία σε έναν άλλο τομέα μπορεί να του προσφέρει. Διαφορετικά, γράφει όσα έχει διαβάσει σε άλλα βιβλία».

Πώς ξεκίνησε;

«Άρχισα να γράφω ποίηση στον στρατό. Ένας φίλος έγραψε ένα ποίημα για το κορίτσι του, αλλά δυσκολευόταν και το έφερε σε μένα. Ήταν πολύ κακό», γελά. «Το έγραψα εγώ γι’ αυτόν και το έδειξε στους φίλους του. Σε όλους άρεσε πάρα πολύ και μου ζήτησαν να γράφω ποιήματα και γι’ αυτούς. Όλοι πίστευαν ότι ήμουν πολύ καλός κι έτσι συνέχισα. Μεγάλο μέρος εκείνων των ποιημάτων ήταν ερωτική ποίηση».

Τα σχέδια των σανδαλιών του, όπως και η ποίησή του, η οποία συχνά επηρεάζεται από την ελληνική μυθολογία και ιστορία, βασίζονται στα υποδήματα προσωπικοτήτων όπως ο Πλάτων, ο Περικλής και η Ελένη, μερικές φορές με μικρές προσαρμογές από τον ίδιο τον Μελισσινό.

«Ο πατέρας μου πουλούσε σανδάλια με λαστιχένιο πάτο όταν άνοιξε το μαγαζί το 1927, κι εγώ το ίδιο έκανα όταν το ανέλαβα το 1954. Ώσπου μια μέρα μια κυρία έφερε ένα ωραίο ζευγάρι, σαν αυτά εδώ, και ρώτησε “μπορείς να μου φτιάξεις άλλο ένα;” Για εξάσκηση έφτιαξα δύο και κρέμασα το δεύτερο έξω στην πόρτα. Πουλήθηκε μέσα σε μισή ώρα. Το θεώρησα σημάδι», λέει γελώντας.

«Έφτιαξα δύο, τέσσερα, έξι, οκτώ. Πουλήθηκαν όλα πολύ γρήγορα. Έτσι άρχισα να φτιάχνω μόνο αυτού του τύπου τα σανδάλια και μετά άρχισαν να ανοίγουν κι άλλοι σανδαλοποιοί μαγαζιά εδώ και να φτιάχνουν τα δικά μου σανδάλια. Φαίνεται ότι είδαν κι αυτοί ένα σημάδι». Και ξαναγελά με εκείνο το σταθερό, ήσυχο, χαρούμενο γέλιο του.

Διηγείται την πρώτη από τις πολλές συναντήσεις του με τους Beatles. Ήταν το 1968. «Πρώτα απ’ όλους έρχεται ένας από αυτούς, ο διανοούμενος… ο Lennon. Μου είπε ότι είχε βρει κάπου τα έργα μου. Μετά ήρθαν όλοι εδώ, σαν τους Επτά Νάνους», γελά, μιμούμενος τον τρόπο που μπήκαν στη σειρά μέσα στο στενό μαγαζί.«Είχαν σωματοφύλακες αλλά χρειάστηκε να κλείσουμε την πόρτα γιατί οι θαυμαστές τους θα τα είχαν διαλύσει όλα. Αγόρασαν όλοι πολλά ζευγάρια». «Τα παιδιά μου με ρώτησαν αργότερα γιατί δεν τους ζήτησα αυτόγραφα. Τους λέω, αυτοί έπρεπε να ζητήσουν το δικό μου! Εγώ θα είμαι εδώ πολύ μετά τους Beatles!» Γελά ξανά.

Τα ποιητικά βιβλία, σε αντίθεση με τα σανδάλια που καλύπτουν τους τοίχους, δεν βρίσκονται σε κοινή θέα. Πωλούνται όμως. Αρκεί να ρωτήσει κανείς και αμέσως εμφανίζεται ένα βιβλίο, το οποίο θα υπογράψει με μεγάλη χαρά.

Οι ταξιδιώτες επιστρέφουν κάθε λίγα χρόνια για να αντικαταστήσουν τα παλιά τους σανδάλια με καινούργια, επιλέγοντας ανάμεσα στα περίπου 32 διαθέσιμα σχέδια. Έρχονται όμως και απλώς για να τον επισκεφθούν. Για ορισμένους είναι ένα είδος προσκυνήματος – γιατί το κατάστημα του Σταύρου Μελισσινού, του Ποιητή Σανδαλοποιού, είναι ένα από εκείνα τα σπάνια, απολαυστικά ευρήματα. Ακόμη και ο πιο κορεσμένος ταξιδιώτης συμφωνεί.

Και, στο κάτω κάτω, πού αλλού μπορείς να βρεις σανδάλια φτιαγμένα σαν ποίημα, που σε κάνουν να νιώθεις σαν τον Απόλλωνα;

ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΕΛΙΣΣΙΝΟΣ
Ο ΠΟΙΗΤΗΣ-ΣΑΝΔΑΛΟΠΟΙΟΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

του Matt Barrett / Athens Guide

Πάρτε μου τις δόξες και τις τιμές Τα γρανιτένια παλάτια αυτού του μάταιου κόσμου Και δώστε μου μόνο το χαμόγελο του Πόνου Το δάκρυ της Χαράς κι εγώ θα υψώσω χίλια παλάτια μέσα μου για να κατοικήσω.
Μελισσινός Αθηναϊκά Ρουμπαγιάτ

Ο Σταύρος Μελισσινός στο νέο εργαστήριο στα μέσα της δεκαετίας του 2000, φωτογραφημένος από τον Matt Barrett. Η φωτογραφία δωρίστηκε στον Παντελή Μελισσινό από τον φωτογράφο.

Ο Σταύρος Μελισσινός γεννήθηκε το 1929 και είναι γνωστός στην Αθήνα και σε ολόκληρο τον κόσμο ως ο ποιητής-σανδαλοποιός της Ελλάδας. Τα βιβλία ποίησης, τα θεατρικά έργα και τα δοκίμιά του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά και ιταλικά, ενώ το γνωστότερο έργο του, Τα Ρουμπαγιάτ, περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα σπουδών αρκετών αμερικανικών πανεπιστημίων. Έχει αποτελέσει θέμα ντοκιμαντέρ του BBC και τριών αμερικανικών τηλεοπτικών δικτύων, ενώ έργα του βρίσκονται στις βιβλιοθήκες του Harvard και της Οξφόρδης. Έχει επίσης μεταφράσει στα ελληνικά έργα πολλών μεγάλων λογοτεχνών. Το θεατρικό του έργο Ζώνη Αγνότητας απαγορεύτηκε στην Ελλάδα για πολιτικούς λόγους, γεγονός που τον έκανε ιδιαίτερα υπερήφανο.

Το κατάστημα του Ποιητή-Σανδαλοποιού της Αθήνας έχει προσελκύσει μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα της τέχνης και του πολιτισμού του τελευταίου μισού αιώνα, μεταξύ των οποίων οι Beatles, η Sophia Loren, ο Rudolf Nureyev, η Margot Fonteyn, η Jackie Onassis, ο Anthony Quinn, ο George Peppard, η Ursula Andress, ο Joseph Cotten και ο Gary Cooper, όλοι τους άνθρωποι που φόρεσαν τα σανδάλια του ποιητή.

Όταν ο Καναδός συγγραφέας Jason Schoonover τον ρώτησε γιατί ένας τόσο καταξιωμένος ποιητής εξακολουθούσε να εργάζεται σε μια κανονική δουλειά ως σανδαλοποιός, εκείνος απάντησε: «Ένας συγγραφέας που δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να γράφει είναι σαν το φεγγάρι, που δίνει κάποιο φως, αλλά δανεισμένο από τον ήλιο. Ένας συγγραφέας χρειάζεται εμπειρίες από πρώτο χέρι, τις οποίες μόνο η εργασία σε έναν άλλο τομέα μπορεί να του προσφέρει. Διαφορετικά, ξαναγράφει όσα έχει διαβάσει σε άλλα βιβλία».

Τα σχέδια των σανδαλιών του, όπως και η ποίησή του, η οποία είναι επηρεασμένη από την ελληνική μυθολογία και ιστορία, βασίζονται στα υποδήματα των αρχαίων Ελλήνων που κάποτε περπατούσαν στους δρόμους της Αρχαίας Αγοράς, στο ίδιο ακριβώς μέρος όπου κάποτε βρισκόταν το μικροσκοπικό κατάστημά του.

Διηγείται την πρώτη από τις πολλές επισκέψεις των Beatles το 1968: «Πρώτα απ’ όλους έρχεται ένας από αυτούς, ο διανοούμενος… ο Lennon. Μου είπε ότι είχε βρει κάπου τα έργα μου. Μετά ήρθαν όλοι μέσα, σαν τους επτά νάνους. Υπήρχαν και σωματοφύλακες και αναγκαστήκαμε να κλείσουμε το μαγαζί γιατί οι θαυμαστές τους θα το είχαν διαλύσει. Αγόρασαν όλοι πολλά ζευγάρια. Αργότερα τα παιδιά μου με ρώτησαν γιατί δεν τους ζήτησα αυτόγραφα. Γιατί δεν ζήτησαν εκείνοι το δικό μου; Εγώ θα είμαι εδώ πολύ μετά τους Beatles».

Φαίνεται πως είχε δίκιο.

Από τη δεκαετία του 1920, το μικρό κατάστημα στην οδό Πανδρόσου 89 ήταν το εργαστήριο του Σταύρου Μελισσινού, του Ποιητή-Σανδαλοποιού της Αθήνας. Πριν από τον Σταύρο, εκεί εργαζόταν ο πατέρας του. Εξαιτίας των Ολυμπιακών Αγώνων, ο Μελισσινός, μια εμβληματική μορφή της Αθήνας, εκδιώχθηκε από τους νέους ιδιοκτήτες, οι οποίοι ήθελαν να αποκομίσουν περισσότερα χρήματα από τον χώρο. Η ολυμπιακή απληστία ήταν μια αρρώστια που είχε μολύνει ολόκληρη την πόλη, όμως αυτή ήταν μια ιδιαίτερα θλιβερή πράξη. Ο Μελισσινός ήταν εθνικός θησαυρός.

Όμως η απώλεια για το Μοναστηράκι έγινε κέρδος για τον Μακρυγιάννη. Για να βρείτε το κατάστημα του Σταύρου, το οποίο σήμερα διευθύνει ο εξίσου ταλαντούχος γιος του Παντελής, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας, μουσικός, ζωγράφος και φιλόσοφος, πάρτε το μετρό ή περπατήστε μέχρι τον σταθμό Ακρόπολη, δίπλα στο Μουσείο της Ακρόπολης, στη διασταύρωση της οδού Μακρυγιάννη με την οδό Διάκου. Κατεβείτε την οδό Διάκου και θα το δείτε στα αριστερά σας, στη διασταύρωση με την οδό Τζιραίων. Αν έχετε πρόχειρο το Google Maps, βρίσκεται στην Τζιραίων 16.

Δεν είμαι μόνο Κρητικός, Σπαρτιάτης, Αθηναίος, Μακεδόνας Όλη την Ελλάδα, όλο το ελληνικό, μες στο στήθος μου έχω κλείσει Κι όποιος τους Έλληνες διχάζει, χρέος προγονικό δικό μου Να τον χτυπώ με το κοντάρι της Αιώνιας Αλήθειας

Είμαι Ευρωπαίος· είμαι Ασιάτης· είμαι Αφρικανός Αμερικανός· Αυστραλός· Ωκεάνιος, γιος του Πόλου Είμαι όλοι οι άνθρωποι που στεγάζονται κάτω από τον ίδιο ουρανό Παιδί του Ουρανού και της Γης: Άνθρωπος, το μέτρο όλων των πραγμάτων

Και τέλος, Χριστιανέ ή Εβραίε, Βραχμάνε ή Βουδιστή Μουσουλμάνε ή εσύ που υπακούς μονάχα στον δικό σου στοχασμό Σκέψου μονάχα την αιώνια αγνή πεταλούδα του ενστίκτου Που πετά στον χρόνο και στον χώρο, σε κήπους δίχως σύνορα Σταύρος Μελισσινός

ΜΑ ΠΑΝΤΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΧΩΡΟΣ ΓΙΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ!!! ΣΩΣΤΑ;

Και όχι οποιαδήποτε παπούτσια. Γνωρίστε τον Σταύρο Μελισσινό, ποιητή, σανδαλοποιό και έναν πραγματικά πολύτιμο άνθρωπο.
Ο Μελισσινός βρίσκεται στο επάγγελμα ίσως και δύο φορές περισσότερα χρόνια απ’ όσα ζω εγώ, κι όμως εξακολουθεί να έρχεται καθημερινά στο μικρό του κατάστημα, δουλεύοντας λωρίδες δέρματος και λαστιχένιες σόλες και μεταμορφώνοντάς τες σε υπέροχα σανδάλια και παπούτσια που παλαιώνουν σαν ένα εκλεκτό Margaux.
Ο Μελισσινός κι εγώ μοιραζόμαστε την ίδια αγάπη για την ελληνική μυθολογία (αν και οποιαδήποτε μέρα θα υποκλιθώ στις γνώσεις του!). Η αρχαία ελληνική θρησκεία, η λογοτεχνία και η ιστορία αποτελούν σημαντική επιρροή στο έργο του, τόσο ως ποιητή όσο και ως σανδαλοποιού. Πολλά από τα σχέδια των σανδαλιών του θυμίζουν υποδήματα που βλέπουμε σε ερυθρόμορφα και μελανόμορφα αγγεία.

Έβαλα να μου φτιάξει δύο ζευγάρια από ανοιχτόχρωμο ταμπά δέρμα, το οποίο από τότε έχει σκουρύνει και έχει αποκτήσει ένα πλούσιο χρυσοκάστανο χρώμα. Το πρώτο ήταν ένα απλό ζευγάρι με λουράκια, που ήξερα ότι θα μπορούσα να φοράω με τζιν πίσω στη Νέα Υόρκη. Το άλλο, το αγαπημένο μου, ήταν ένα ζευγάρι εμπνευσμένο από την Αθηνά, με μακριά δερμάτινα κορδόνια που τυλίγονται γύρω από τον αστράγαλο ή τη γάμπα μέχρι το γόνατο. Και τα δύο έχουν λεπτές λαστιχένιες σόλες, που είναι εντυπωσιακά ανθεκτικές. Όταν αγόρασα τα παπούτσια, μου απέμενε ακόμη ενάμισης μήνας ταξιδιού και τρεις χώρες. Τα φορούσα συνεχώς για όλο το υπόλοιπο καλοκαίρι, περπατώντας σε πόλεις, εξερευνώντας ερείπια και στριμώχνοντάς τα καθημερινά μέσα σε ένα παραγεμισμένο σακίδιο. Και τα δύο ζευγάρια όχι μόνο επέζησαν, αλλά εξακολουθούν να βρίσκονται σε εξαιρετική κατάσταση, ενώ σήμερα (9 μήνες αργότερα) είναι ακόμη πιο όμορφα και άνετα απ’ ό,τι στην αρχή. Το ένα ζευγάρι μόλις επέζησε ακόμη και από το συνεχές μούλιασμα στις ταϊλανδέζικες βάρκες long-tail!

Ο Σταύρος Μελισσινός και το κατάστημά του ήταν από τις κορυφαίες στιγμές της παραμονής μου στην Αθήνα και προτρέπω τον καθένα να τον επισκεφθεί. Τα σανδάλια του είναι αρκετά οικονομικά (περίπου 18 δολάρια το ζευγάρι το περασμένο καλοκαίρι) ώστε να αγοράζονται και ως δώρα, ενώ τα κατασκευάζει ακόμη και σε τόσο μικρά μεγέθη ώστε να ταιριάζουν σε νήπια.

http://www.athensguide.com/poet.html

Βεβαίως — **το ίδιο ακριβώς**, με τα tags, τα κενά και τη διάταξη διατηρημένα όπως μου τα έδωσες.

Σταύρος Μελισσινός
Ο Ποιητής-Σανδαλοποιός της Αθήνας

Ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και σανδαλοποιός στο επάγγελμα, ο Σταύρος Μελισσινός είναι γνωστός σε ολόκληρο τον κόσμο για τη διάκρισή του και στους τρεις αυτούς τομείς.

Ο Σταύρος άρχισε να γράφει όταν υπηρετούσε στον στρατό. Οι φίλοι του ήθελαν να στέλνουν γράμματα στις αγαπημένες τους με τη μορφή σύντομων ποιημάτων. Ο Σταύρος διόρθωνε τους στίχους τους· έτσι ξεκίνησε η συγγραφική του πορεία. Από τότε έχει γράψει 5 θεατρικά έργα και περισσότερα από 15 βιβλία ποίησης. Τα Ρουμπαγιάτ, αποτελούμενα από 127 στροφές και γραμμένα το 1959, εξακολουθούν μέχρι σήμερα να διδάσκονται σε μεγάλα πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο. Και είναι ιδιαίτερα υπερήφανος για το γεγονός ότι το θεατρικό του έργο Ζώνη Αγνότητας απαγορεύτηκε στην Ελλάδα όταν πρωτοκυκλοφόρησε.

Έχει φτιάξει σανδάλια για τη Sophia Loren, τους Beatles, στα τέλη της δεκαετίας του ’60, και για πολλούς άλλους επιφανείς πελάτες, μεταξύ των οποίων κι εγώ, πριν από περίπου 30 χρόνια.

Πρωτογνώρισα τον Σταύρο το 1969. Υπηρετούσα τότε στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ και η Αθήνα ήταν ένα από τα λιμάνια στα οποία πιάναμε. Στη σκιά της Ακρόπολης υπάρχει μια εμπορική περιοχή γνωστή ως Πλάκα, όπου τεχνίτες και ντόπιοι έμποροι πωλούν την πραμάτεια τους. Στάθηκα μπροστά στο γεμάτο πράγματα μαγαζί και κοίταξα την επιγραφή, Ο Ποιητής-Σανδαλοποιός της Αθήνας. Μόλις μπήκα μέσα, κατάλαβα ότι αυτά δεν ήταν συνηθισμένα σανδάλια, παρόλο που οι τιμές τους ήταν πολύ λογικές. Υπήρχε κάτι ιδιαίτερο πάνω τους· ίσως ο ποιητής έβαζε ένα κομμάτι από την ψυχή του σε κάθε ζευγάρι που έφτιαχνε με τα χέρια του. Και τα σχέδια βασίζονταν σε ιστορικά υποδήματα. Ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης σίγουρα θα φορούσαν σανδάλια σαν κι αυτά.

Ο Σταύρος με έβαλε να καθίσω και μέτρησε τα πόδια μου ενώ κουβεντιάζαμε. Ύστερα πήγε στον πάγκο εργασίας του και σε μισή ώρα είχα το ομορφότερο ζευγάρι σανδάλια, σανδάλια που φόρεσα επί 30 χρόνια. Πολλές φορές οι φίλοι μου με ρωτούσαν, «πού βρήκες αυτά τα σανδάλια;» Κι εγώ απαντούσα με υπερηφάνεια, «Μου τα έφτιαξε ο Σταύρος Μελισσινός, ο Ποιητής-Σανδαλοποιός της Αθήνας». Δυστυχώς, πριν από 2 χρόνια, τελικά φθάρηκαν.

Έκλεισα μια κρουαζιέρα στη Μεσόγειο πριν από περίπου 6 μήνες και ένα από τα λιμάνια προσέγγισης ήταν η Αθήνα. Και σκέφτηκα, άραγε, θα μπορούσε να είναι δυνατόν ο Σταύρος να βρίσκεται ακόμη στο επάγγελμα; Ή μήπως θα είχε αναλάβει ο γιος του; Όχι. Οι καιροί αλλάζουν, οι άνθρωποι μεγαλώνουν, οι γιοι σήμερα γίνονται γιατροί. Τέλος πάντων, μάλλον ευσεβής πόθος.

Φτάσαμε στην Αθήνα και, αφού επισκεφθήκαμε την Ακρόπολη, κατευθυνθήκαμε προς την Πλάκα. Δεν θυμόμουν καν πού βρισκόταν το μαγαζί του. Υπάρχουν τόσα πολλά δρομάκια που μοιάζει με λαβύρινθο. Περπατούσαμε στην οδό Πανδρόσου και είπα στον συνταξιδιώτη μου, «Κάτι νιώθω. Νιώθω σαν να πλησιάζω». Και γελάσαμε. Μήπως με καθοδηγούσαν οι Έλληνες θεοί; Πραγματικά ένιωθα κάτι, ίσως ένα déjà vu;

Στα μισά του επόμενου τετραγώνου, στον αριθμό 89, τη βλέπω: την επιγραφή, «Poet». Και εκεί, μπροστά μου, βρίσκεται πράγματι το κατάστημα του Ποιητή-Σανδαλοποιού της Αθήνας. Και σκέφτομαι, είναι δυνατόν; Αποκλείεται· θα είναι πλέον φτιαγμένα από μηχανές και το μαγαζί θα το διευθύνει κάποιος συγγενής. Ο Σταύρος θα πρέπει να είναι τώρα 75 ετών. Μπαίνω μέσα. Απολύτως τίποτε δεν έχει αλλάξει. Πελάτες κινούνται μέσα στο μαγαζί. Βλέπω έναν ηλικιωμένο άνδρα στον πάγκο του τσαγκάρη και πλησιάζω.

«Σταύρο;»

«Ναι.»

«Μου έφτιαξες σανδάλια πριν από 32 χρόνια και τώρα πια φθάρηκαν.»

Γελάσαμε και οι υπόλοιποι πελάτες άρχισαν να γελούν μαζί μας. Αφού θυμηθήκαμε λίγο τα παλιά, του είπα τι ήθελα, ή μάλλον τι είχα παλιότερα, και με έβαλε να καθίσω και μέτρησε τα πόδια μου.

«Φτιάξε μου δύο ζευγάρια, Σταύρο. Υπολογίζω ότι θα μου κρατήσουν 60 χρόνια.» Και ο φίλος μου κάθισε κι αυτός για να του πάρει μέτρα.

Ο Σταύρος πήγε στον πάγκο του κι εμείς πήγαμε για φαγητό. Δύο ώρες αργότερα επιστρέψαμε και του πληρώσαμε 17 δολάρια για κάθε ζευγάρι. Κάνει μια τελευταία εφαρμογή για να βεβαιωθεί ότι εφαρμόζουν ακριβώς όπως πρέπει.

Βάζει τα σανδάλια σε μια σακούλα και, αντί για απόδειξη, δίνει σε όλους τους πελάτες του ένα αντίτυπο από το τελευταίο του έργο, ISIS, and Other Poems.

ΠΟΣΟ ΜΙΚΡΟΣ! ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΟΣ! Μια μικτή ορχήστρα στη Νέα Υόρκη, ο σολίστ: Κινέζος,
Ρώσος ο συνθέτης, όλοι μαζί στα φτερά του ανέμου
Κι εγώ, ο ακροατής – ένας Έλληνας, δακρύζω στην Αθήνα
Πόσο Μικρός, πόσο Μεγάλος είναι στ’ αλήθεια ο κόσμος σου Θεέ.

Ένας συνεπιβάτης στο πλοίο με ρωτά πού βρήκα τα καινούργια σανδάλια.

Χαμογελώ και λέω, «Μου τα έφτιαξε ο Σταύρος Μελισσινός, ο Ποιητής-Σανδαλοποιός της Αθήνας.»
American magazine feature — Profile of Stavros Melissinos, the Poet Sandalmaker of Athens, exploring his poetry, craftsmanship, and celebrated sandal workshop.
Greek magazine feature — Profile of Stavros and Pantelis Melissinos, presenting the transition from father to son and the handmade sandal tradition.
Athens News, February 9, 2007 — Feature titled “The Poet’s sandals,” discussing Melissinos’s legacy, poetry, and the threatened relocation of his historic shop.
International Almanac, May 5, 1972 — Article titled “Poet-Shoemaker,” referring to Melissinos’s Plaka shop and the Jacqueline Onassis connection.
The Greek American, January 17, 1987 — Profile titled “Melissinos: The Sandalmaker-Poet of Athens,” aimed at Greek-American readers.
Rocky Mountain News, August 22, 1993 — Travel feature “Athens: A Sandalmaker with Sole,” presenting him as the Poet Sandalmaker of Athens.
Greek newspaper article — Feature on Stavros Melissinos as shoemaker, poet, and theatre writer, with emphasis on his literary work.
The Boston Sunday Globe, May 6, 1990 — Article titled “Athenian sandalmaker has poetry in his sole,” linking his sandals with poetry and the Acropolis setting.
Greek magazine feature — “The Lord of Sandals,” a colour profile celebrating Stavros Melissinos, his workshop, famous clients, and family tradition.
Greek newspaper feature — Large illustrated profile titled “The poet of sandals and words,” presenting Melissinos’s craft, poetry, and public image.
Spiren, September 1965 — Danish magazine article titled “Sandalmager og poet,” an early European reference to Melissinos as sandal maker and poet.
Town and Country Lifestyle, June 18, 1980 — American feature on Stavros Melissinos visiting relatives while presenting his sandals and poetic identity.
The San Diego Union-Tribune, September 12, 1993 — Article titled “Sandalmaker has heart, sole of a poet,” focusing on his poetry, sandals, and Athens workshop.
The Daily Times, February 3, 2004 — Greek newspaper profile titled “The Shoemaker of the Famous,” highlighting his celebrity clients and artistic personality.
The Stars and Stripes, December 15, 1986 — Feature on Melissinos reflecting on his dual career as sandal maker and poet.
The Calgary Herald, November 11, 1978 — Article portraying Stavros Melissinos as a “minor legend” in Athens, known for sandals, poetry, and celebrity visitors.
The Globe and Mail — Travel feature titled “The sandalmaker-poet of Athens,” describing Melissinos’s Plaka workshop, poetry, and famous clientele.
Boston Sunday Globe, April 6, 1980 — A feature article on Stavros Melissinos, “The poet-sandalmaker of Athens,” presenting him as both craftsman and literary figure.
jackie
German magazine feature — Profile of Stavros Melissinos, “The Poet Sandal Maker,” highlighting his Athens sandal workshop, his connection to Jackie Onassis, and his role in the cultural life of Monastiraki.
Portuguese travel magazine feature — A feature on Athens and its classical heritage, presenting the Acropolis, ancient Greek poets, philosophers, myths, and the enduring spirit of the city.
eikones
Greek magazine feature — Portrait of Stavros Melissinos in his historic Athens workshop, presenting him as both sandal maker and poet within the living tradition of handmade Greek craftsmanship.
poetisk
Danish newspaper feature — Profile of Stavros Melissinos, the internationally known poet and sandal maker, noted for creating handmade sandals for figures such as The Beatles and Sophia Loren.